Bị ung thư máu lại tưởng viêm phổi

Một trẻ bị ung thư máu điều trị tại Bệnh viện Nhi trung ương. Ảnh: P.N.

Thấy con sốt và ho nhiều về chiều, chị Hoa (Hưng Yên) nghĩ cậu con trai 3 tuổi bị ốm thường. Chỉ đến hơn một tháng sau, bé bị xuất huyết nhiều nơi, chị mới biết con bị ung thư máu.

Chị Hoa rớt nước mắt kể, lúc đầu thấy con chỉ ho và sốt, chị nghĩ chắc chỉ là bệnh thông thường ở trẻ, nên không đi khám mà tự mua thuốc cho con uống. Nhưng thuốc uống một tuần liền mà con vẫn sốt dai dẳng.

Đưa con lên bệnh viện tỉnh khám thì bác sĩ bảo viêm phổi và cho thuốc về nhà uống. Điều trị suốt một tháng trời, chị thấy bệnh của con không những không thuyên giảm mà ngày càng nặng hơn, xuất huyết nhiều nơi, sưng các khớp. Chị liền đưa con lên khám ở Bệnh viện Nhi trung ương thì phát hiện bé bị ung thư máu.

Giờ hằng ngày chị chỉ còn biết ngồi bên con, gia đình thì chạy ngược xuôi lo tiền truyền máu, truyền tiểu cầu. Ai mách cách nào để chữa bệnh cho con, chị cũng thử dù không biết tác dụng ra sao.

"Nhìn con cứ ngày một gầy yếu, xanh xao, tóc thì rụng hết lòng tôi như quặn lại, thương con mà không biết làm sao. Khổ, nó mới có 3 tuổi, đã biết gì đâu, giờ thì suốt ngày ra, rồi lại vào viện" chị Hoa ngậm ngùi nói.

Tiến sĩ Bùi Ngọc Lan, Trưởng khoa Ung bướu, Bệnh viện Nhi trung ương cho biết, những trường hợp nhầm bệnh ung thư máu với các bệnh khác như con chị Hoa không phải là hiếm gặp. Bệnh viện mới đây cấp cứu một trẻ 5 tuổi, ở Vĩnh Phúc, bị ung thư máu trong tình trạng xuất huyết ồ ạt, co giật và có biểu hiện hôn mê.

Theo lời kể của gia đình thì bé biếng ăn, sụt cân nhanh, hay bị sốt và thở dốc mỗi khi chơi đùa hoặc cười lớn. Đi khám tại bệnh viện huyện thì bác sĩ bảo cháu bị thiếu máu dinh dưỡng. Tuy nhiên, một tháng sau bé có biểu hiện chảy máu lợi, đau sưng khớp, gan, lách to phải cấp cứu.

Ước tính mỗi năm riêng Bệnh viện đã có hơn 300 trường hợp mắc ung thư mới đến điều trị, trong đó ung thư máu chiếm tỷ lệ cao nhất 40%. Điều đáng lo ngại là hầu hết bệnh nhân được phát hiện và điều trị muộn do nhầm lẫn với các bệnh lý khác.

Bệnh không có dấu hiệu điển hình khi mới mắc, thường chỉ sốt kéo dài, nhiễm khuẩn họng tái đi tái lại. Bệnh nặng hơn thì trẻ có biểu hiện da xanh xao, biếng ăn, người mệt mỏi, khó thở…

"Cũng vì thế, nhiều phụ huynh chủ quan, cho rằng con chỉ bị viêm họng, viêm phổi thông thường. Ngay cả các bác sĩ nếu thiếu kinh nghiệm thì cũng dễ chẩn đoán nhầm với các bệnh lý khác như: thiếu máu dinh dưỡng, viêm phổi, viêm khớp, nhiễm trùng họng, lao…", tiến sĩ Lan cho biết.

Đến khi bệnh đã có biểu hiện rõ ràng như: gan, lách to, xuất huyết nhiều, viêm nhiễm thường xuyên, bạch cầu tăng cao gây rối loạn đông máu … thì bệnh đã phát triển ở giai đoạn nặng. Tế bào ung thư đã xâm lấn sang các bộ phận khác của cơ thể.

Theo thống kê của Khoa Ung bướu, Bệnh viện Nhi trung ương, hầu hết bệnh nhân đến khám khi bệnh đã nặng (thiếu máu, xuất huyết…), thậm chí, có trẻ khi các tế bào ác tính đã di căn sang bộ phận khác của cơ thể mới đến viện.

Cũng vì chẩn đoán bệnh muộn nên tỷ lệ chữa thành công ung thư máu ở Việt Nam không cao. Ngoài ra, chi phí điều trị cao, thời gian điều trị lâu cũng khiến nhiều người bệnh bỏ dở quá trình điều trị. “Trên thực tế, chỉ 8 đến 10% bệnh nhân có điều kiện chấp hành phác đồ điều trị đầy đủ”, tiến sĩ Lan nói.

Tiến sĩ Lan cho biết, để điều trị bệnh cần dùng nhiều loại thuốc, kéo dài liên tục trong thời gian 3 năm. Tuy nhiên, các thuốc này đều chứa nhiều độc tính, tác dụng phụ. Trẻ bị ung thư máu còn cần được truyền máu, chống nhiễm trùng bội phụ, có trường hợp cần ghép tủy xương.

Ung thư máu hay gặp nhất ở trẻ 2-5 tuổi. Hiện vẫn chưa biết nguyên nhân chính xác gây bệnh. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại như benzene hoặc tia phóng xạ, trẻ bị hội chúng Down, từng trị bệnh bằng hóa trị liệu hay xạ trị do mắc bệnh ung thư khác thuộc nhóm có nguy cơ cao bị ung thư máu.

Các bác sĩ khuyến cáo, cha mẹ khi thấy con có biểu hiện sốt dai dẳng, điều trị bằng kháng sinh thông thường không khỏi, biếng ăn, sút cân, dễ bị chảy máu, vã mồ hôi (đặc biệt về đêm)... thì cần cho đến cơ sở y tế khám ngay. Đồng thời nên cho trẻ làm xét nghiệm máu để phát hiện ung thư máu sớm, tránh nhầm lẫn sang các bệnh khác.

VNE

Bất ngờ từ sốt kéo dài

Sử dụng X-quang kỹ thuật số sẽ giảm được liều tia cho người bệnh cũng như kỹ thuật viên - Ảnh: N.C.T.

Một tháng nay ông N.V.K. - 41 tuổi, nhà ở quận Gò Vấp, TP.HCM - cứ cảm thấy mệt mỏi, sốt âm ỉ hằng ngày.

Ông K. trước đây không có bệnh lý gì đặc biệt, người rất khỏe mạnh, công việc thì không nặng nhọc. Lúc đầu khi ông K. sốt được hơn năm ngày, ông đi khám bệnh tại phòng khám tư và được chẩn đoán sốt siêu vi, cho thuốc về uống, mấy ngày đầu thấy có bớt nhưng những ngày tiếp theo sốt trở lại. Ông không ho, không đau bụng, tiêu tiểu bình thường.

Ông tiếp tục đi khám bệnh, được làm nhiều xét nghiệm cơ bản. Kết quả ông K. được chẩn đoán bệnh sốt kéo dài chưa rõ nguyên nhân, ông được đề nghị nhập viện để tiếp tục truy tìm nguyên nhân gây sốt. Do bận công việc, ông chưa muốn nhập viện nên xin điều trị ngoại trú. Cuối tháng 1, vẫn không bớt sốt, lần này ông quyết tâm thu xếp công việc để vào viện điều trị. Các bác sĩ hội chẩn với nhau và làm nhiều xét nghiệm, trong đó có tủy đồ. Kết quả ông K. bị bệnh bạch cầu cấp, còn gọi là bệnh leucemie cấp.

Các bác sĩ giải thích cho ông K. hiểu bệnh bạch cầu cấp là một loại ung thư máu, là một bệnh được xác định về mặt giải phẫu bởi tình trạng thâm ngấm các tế bào ác tính ở tủy xương, sự sinh sản tích lũy của chúng làm giảm sút hoàn toàn sự sinh sản của các tế bào tủy lành mạnh.

Người bệnh bạch cầu cấp có hai loại rối loạn chính. Một là các tế bào ác tính thâm ngấm vào các cơ quan làm tăng thể tích của gan, lách, làm đau xương. Hai là các tế bào lành mạnh vắng mặt ở tủy xương sẽ gây thiếu máu, nhiễm khuẩn, chảy máu.

Hiện nay y học vẫn chưa xác định được nguyên nhân gây bệnh, chỉ biết một số yếu tố mắc bệnh như tia phóng xạ, chất cản quang therotrast dùng để chẩn đoán bệnh, chế phẩm benzen, một số thuốc bằng hóa chất chữa bệnh ung thư, bệnh di truyền (Down, thiếu máu Fanconi). Triệu chứng bệnh xuất hiện kín đáo, như mệt mỏi, sốt âm ỉ, hơi thở hôi, lách to, hạch to, xuất huyết dưới da, xuất huyết đường tiêu hóa, tiết niệu, sinh dục, não - màng não.

Hiện nay phác đồ điều trị bạch cầu cấp cho hiệu quả tốt, giúp cuộc sống người bệnh kéo dài thêm.

Để phòng bệnh bạch cầu cấp, cần giảm nguy cơ mắc bệnh. Quan trọng nhất là bảo vệ môi trường, chống ô nhiễm tia phóng xạ và hóa chất độc, chống việc xả bừa bãi chất phế thải từ nhà máy, tạo điều kiện tốt nhất cho công nhân làm việc trong các xí nghiệp hóa chất. Có quy định chặt chẽ về việc dùng thuốc trừ sâu trong nông nghiệp để bảo vệ con người và môi trường; có quy chế nghiêm ngặt khi dùng X-quang và chất cản quang cho người bệnh cũng như kỹ thuật viên, không chụp X-quang cho phụ nữ mang thai. Sử dụng đúng chỉ định các thuốc hóa học trị bệnh, các bà mẹ 40 tuổi trở lên tránh sinh đẻ, tránh hôn nhân cùng huyết thống.

BS TRẦN MẠNH HÀ